Η κατεδάφιση που στέρησε από τον Πολύγυρο ένα κομμάτι της ιστορίας του

Γράφει ο Σπύρος Χρηστίδης

Στη δεκαετία, σύμφωνα με πληροφορίες, 1965-1975, δυστυχώς κατεδαφίστηκε αυτό το «μεγαλοπρεπέστατον καὶ μαρμαρόκτιστον σχολικὸν τοῦτο κτίριον», το οποίο, όπως αναφέρεται σε ιστορική περιγραφή της εποχής:

«Τὸ μεγαλοπρεπέστατον καὶ μαρμαρόκτιστον σχολικὸν τοῦτο κτίριον, τὸ καθ’ ὅλους τοὺς κανόνας τῆς σχολικῆς ὑγιεινῆς καὶ παιδαγωγικῆς ἐπὶ τῇ βάσει σχεδίου ἐκπονηθέντος ὑπὸ τοῦ.... διαπρεποῦς ἐν Θεσ/νίκῃ ἀρχιτέκτονος κ.κ. Ξενοφ. Παιονίδου κτισθέν, ὀφείλεται εἰς τὴν γενναίαν καὶ εὐγενῆ πρωτοβουλίαν τόσον τοῦ Σεβασ. ἁγίου Κασσανδρείας κ. Εἰρηναίου, ὅσον καὶ τῶν τὰ πρῶτα φερόντων διὰ τῆς προθύμου ἐθελοθυσίας ἁπάντων τῶν κατοίκων Πολυγύρου ἀπὸ τοῦ ἀνωτάτου μέχρι τοῦ κατωτάτου ἀνεξαιρέτως εἰς χρήμα καὶ ἐργασίαν…»

Ένα σχολικό κτίριο που δεν ήταν απλώς ένας χώρος εκπαίδευσης, αλλά ένα έργο που δημιουργήθηκε με την πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Κασσανδρείας Ειρηναίου και με την καθολική προσφορά των κατοίκων του Πολυγύρου, τόσο σε χρήματα όσο και σε προσωπική εργασία.

Πολλοί σημερινοί κάτοικοι του Πολυγύρου, είτε λόγω ηλικίας είτε επειδή εγκαταστάθηκαν μεταγενέστερα στην πόλη, ίσως δεν γνωρίζουν καν ότι αυτό το σημαντικό κτίριο υπήρξε.

Η επιβλητική παρουσία του αποτυπώνεται σε φωτογραφία του Πολυγύρου της δεκαετίας 1950-1960 (από προσωπικό αρχείο), καθώς και σε φωτογραφία από τη δεύτερη έκδοση, της 16ης Αυγούστου 1970, του βιβλίου του Παναγιώτη Γ. Στάμου «Ο Μητροπολίτης Κασσανδρείας Ειρηναίος». Οι φωτογραφίες έχουν υποστεί επεξεργασία για καλύτερη διαύγεια και ανάδειξη των ιστορικών στοιχείων.

Μερικές λανθασμένες αποφάσεις θεσμικών φορέων ίσως μπορούν ακόμη να διορθωθούν μέσα από κατάλληλες διορθωτικές κινήσεις. Υπάρχουν όμως και αποφάσεις των οποίων τα αποτελέσματα είναι οριστικά και μη αναστρέψιμα.

Μια τέτοια περίπτωση, κατά την προσωπική μου άποψη, ήταν η κατεδάφιση του συγκεκριμένου Γυμνασίου στον Πολύγυρο, έργο του σπουδαίου αρχιτέκτονα Ξενοφώντα Παιονίδη.

Η απώλεια αυτού του κτιρίου δεν ήταν απλώς μια αλλαγή στον αστικό ιστό της πόλης. Ήταν η απώλεια ενός σημαντικού κομματιού της αρχιτεκτονικής, εκπαιδευτικής και ιστορικής μνήμης του τόπου μας.

Η κατεδάφισή του αποτέλεσε, κατά την προσωπική μου άποψη, ένα σοβαρό λάθος και ένα πλήγμα για την πολιτιστική κληρονομιά του Πολυγύρου, το οποίο δυστυχώς σήμερα δεν μπορεί πλέον να αποκατασταθεί.