Κοινό ΨΗΦΙΣΜΑ των Δημάρχων της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής για την υποχρεωτική μεταφορά των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης στην Ε.Υ.Α.Θ ΑΕ.

Οι Δήμαρχοι της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής, εκφράζουμε την κατηγορηματική αντίθεσή μας στις διατάξεις του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τις οποίες προβλέπεται η υποχρεωτική μεταφορά των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης των Δήμων μας στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε.

Η θέση μας αυτή δεν αποτελεί άρνηση της ανάγκης εκσυγχρονισμού και ενίσχυσης των υπηρεσιών ύδατος. Αντίθετα, αναγνωρίζουμε ότι η κλιματική αλλαγή, η λειψυδρία, η ανάγκη αναβάθμισης των υποδομών και η βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών επιβάλλουν μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο, οι μεταρρυθμίσεις αυτές οφείλουν να σχεδιάζονται σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, να σέβονται τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοδιοικητική αυτοτέλεια και να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Το προτεινόμενο νομοσχέδιο δεν πληροί τις παραπάνω προϋποθέσεις.

Ειδικότερα:

• Θεωρούμε το νομοσχέδιο ως ένα ακόμα βήμα υπερσυγκέντρωσης αρμοδιοτήτων και διαχειριστικής πρωτοκαθεδρίας στο κεντρικό κράτος και σε κατ` ουσία εκτελεστικούς του βραχίονες όπως η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ, που σταδιακά καταργεί κάθε έννοια αποκέντρωσης στη χώρα μας και καθιστά την Αυτοδιοίκηση για μια ακόμα φορά θεσμό περιορισμένης ευθύνης. Συγκεντρώνει κρίσιμες αρμοδιότητες σε έναν υπερτοπικό φορέα, μια εισηγμένη Ανώνυμη Εταιρεία, αποδυναμώνοντας περαιτέρω τον θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και περιορίζοντας τη δυνατότητα των Δήμων να διαχειρίζονται μια κατεξοχήν τοπική υπόθεση, κατά το πνεύμα του άρθρου 102 του Συντάγματος.

• Κατατέθηκε χωρίς ουσιαστική διαβούλευση με τους Δήμους, χωρίς ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σχέδιο εφαρμογής και χωρίς τεκμηριωμένη αξιολόγηση των οικονομικών, κοινωνικών και αναπτυξιακών επιπτώσεων.

• Αφαιρεί από τους Δήμους τον έλεγχο της τιμολογιακής πολιτικής, χωρίς να παρέχει σαφείς εγγυήσεις για την προστασία των πολιτών και των αγροτών από μελλοντικές αυξήσεις στο κόστος ύδρευσης και άρδευσης. Η δέσμευση διατήρησης σταθερών τιμών άρδευσης για μια τριετία, αποτελεί προάγγελο αύξησης των τιμών μετά την παρέλευση της τριετίας, χωρίς καμία εγγύηση προστασίας για τους εναπομείναντες αγρότες που προσπαθούν να επιβιώσουν στον τόπο τους μέσα σε πλήθος από αντιξοότητες.

• Δεν προβλέπει ουσιαστική συμμετοχή των Δήμων στη λήψη αποφάσεων. Η προβλεπόμενη εκπροσώπηση είναι περιορισμένη και δεν συνοδεύεται από αποφασιστικές αρμοδιότητες.

• Δεν παρέχει καμία εγγύηση για την καθημερινή λειτουργία ενός ιδιαίτερα σύνθετου δικτύου που στη Χαλκιδική περιλαμβάνει περισσότερες από 600 γεωτρήσεις, αντλιοστάσια και κρίσιμες εγκαταστάσεις, πολλές από τις οποίες βρίσκονται σε απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες περιοχές. Δεν προβλέπονται τοπικά συνεργεία, δεσμευτικοί χρόνοι αποκατάστασης βλαβών ούτε συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο, παρά το γεγονός ότι ακόμη και μικρές καθυστερήσεις μπορεί να αφήσουν οικισμούς χωρίς νερό ή να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές στην αγροτική παραγωγή.

• Δεν διασφαλίζει ότι οι υδατικοί πόροι της Χαλκιδικής θα αξιοποιούνται για τις ανάγκες της ίδιας της Χαλκιδικής, η οποία αντιμετωπίζει ήδη αυξημένες απαιτήσεις λόγω τουρισμού και διαθέτει ισχυρό πρωτογενή τομέα που εξαρτάται από την επάρκεια νερού.

• Δεν αντιμετωπίζει τα πραγματικά αίτια των προβλημάτων των δημοτικών υπηρεσιών ύδατος, τα οποία οφείλονται κυρίως στη διαχρονική υποχρηματοδότηση, στην υποστελέχωση των Δήμων και στη δυσκολία χρηματοδότησης των αναγκαίων έργων υποδομής.

• Δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την αποτίμηση και την τύχη της δημοτικής περιουσίας, χωρίς να παρέχει επαρκείς διασφαλίσεις για τα συμφέροντα των Δήμων. Πολύ φοβόμαστε ότι θα αδικήσει για μια ακόμα φορά τους Δήμους μας, ωθώντας στο μονόδρομο της μακροχρόνιας και ενδεχομένως πολυδάπανης και αναποτελεσματικής δικαστικής αντιπαράθεσης.

Είναι σαφές ότι η αντιμετώπιση της λειψυδρίας δεν μπορεί να επιτευχθεί με την αφαίρεση αρμοδιοτήτων από τους Δήμους, αλλά με ουσιαστικές επενδύσεις στα δίκτυα, μείωση των απωλειών νερού, ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και στενή συνεργασία Πολιτείας και Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Για τους λόγους αυτούς

Οι Δήμαρχοι της Χαλκιδικής:

1. Απορρίπτουμε την υποχρεωτική συγχώνευση των δημοτικών υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης στην Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε.

2. Ζητούμε την απόσυρση του σχεδίου νόμου και την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου με την Κ.Ε.Δ.Ε., τις Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων και τους Δήμους της χώρας.

3. Προτείνουμε, εφόσον η Πολιτεία επιθυμεί τη δημιουργία μεγαλύτερων σχημάτων διαχείρισης υπηρεσιών ύδατος, αυτή να πραγματοποιείται αποκλειστικά σε εθελοντική βάση, κατόπιν απόφασης των οικείων Δημοτικών Συμβουλίων, σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρθρου 253 του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026).

Το νερό είναι δημόσιο κοινωνικό αγαθό και η διαχείρισή του απαιτεί λύσεις που να ενισχύουν την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών, χωρίς να αποδυναμώνουν την Τοπική Αυτοδιοίκηση, χωρίς να απομακρύνουν τη λήψη αποφάσεων από τις τοπικές κοινωνίες και χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο την αναπτυξιακή προοπτική της Χαλκιδικής.

ΟΙ ΔΗΜΑΡΧΟΙ:

Βαλιάνος Στέλιος, Δήμος Αριστοτέλη

Εμμανουήλ Γιώργος, Δήμος Πολυγύρου

Καρράς Μανώλης, Δήμος Ν. Προποντίδας

Λειβαδιώτης Ηρακλής, Δήμος Κασσάνδρας

Μαλλίνης Ιωάννης, Δήμος Σιθωνίας