Πρωτόκολλο παράδοσης Θεσσαλονίκης

Γράφει ο Γιώργος Ι. Ζωγραφάκης,  συντ. δάσκαλος - συγγραφέας

Στις 26 Οκτωβρίου 1912, ο Ταξίν Πασάς, αρχιστράτηγος του τουρκικού στρατού, αποφασίζει να μην φέρει ένοπλη αντίσταση και να μην υπερασπιστεί τη Θεσσαλονίκη, οπότε ειδοποιείται ο Αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος ότι είναι έτοιμος να του παραδώσει την πόλη. Η συνάντηση του Τούρκου αρχιστρατήγου και των εκπροσώπων του Κωνσταντίνου γίνεται στον σιδηροδρομικό σταθμό του Τοπτσίν {Γέφυρα), αργά το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου 1912, ημέρας του εορτασμού του Πολιούχου και προστάτη της Θεσσαλονίκης Αγίου Δημητρίου. Σε συντομία, το Πρωτόκολλο αυτό έχει ως εξής ( όπως το περιλαμβάνει ο στρατηγός Ι. Αλεξάκης στο δίτομο έργο του ΠΟΛΕΜΙΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ … και εγώ σε δύο σχετικά βιβλία μου):

1. Τα όπλα των Οθωμανών στρατιωτών, περισυλλεγόμενα και τοποθετούμενα σε αποθήκες, θα φυλαχθώσιν υπ’ ευθύνη του Ελληνικού Στρατού.

2. Οι Οθωμανοί στρατιώται θα στρατωνισθώσιν εις Καραμπουρνού και εις τους στρατώνας Πυροβολικού εις Τοπτσίν. Θα διατρέφονται υπό των Αρχών της Θεσσαλονίκης.

3. Η Θεσσαλονίκη παραδίδεται εις τον Ελληνικόν Στρατόν μέχρι της υπογραφής της ειρήνης.

4. Οι αξιωματικοί θα διατηρήσωσι τα ξίφη των και θα παραμείνωσιν ελεύθεροι εν Θεσσαλονίκη. Ούτοι δίδωσι τον λόγον της τιμής των ότι δεν θα λάβωσι μέρος κατά του Ελληνικού Στρατού και των συμμάχων του κατά την διάρκειαν του παρόντος πολέμου.

5. Οι πολιτικοί υπάλληλοι του Βιλαετίου θα είναι ελεύθεροι…

6. Οι χωροφύλακες και οι αστυνομικοί θα διατηρήσωσι τα όπλα των.

7. Το Καραμπουρνού θα χρησιμεύση ως διαμονή των αφοπλιζομένων Οθωμανών στρατιωτών. Τα πυροβόλα και τα πολεμικά μηχανήματα του Καραμπουρνού θα παραδοθώσιν εις την ελληνικήν δύμανιν.

8. Τα υπό του άρθρου 1 διαλαμβανόμενα θα εκτελεσθώσι εντός 2 ημερών, αρχής γενομένης απο αύριον Σάββατον, 27ην Οκτωβρίου 1912. Η προθεσμία αυτή δύναται να παραταθή τη συγκαταθέσει του Γεν. Αρχηγού του Ελληνικού Στρατού.

9. Η κατάστασις αύτη θα τηρηθή  μέχρις της υπογραφής της ειρήνης.

10. Οι χωροφύλακες και η Οθωμανική αστυνομία θα συνεχίσωσι την υπηρεσίαν των μέχρι νεωτέρας αποφάσεως.

                                                          Θεσσαλονίκη τη 26η Οκτωβρίου 1912

                                                     Οι Αντιπρόσωποι της Α.Β.Υ.

                                                   Του Βασιλικού Πρίγκηπος της Ελλάδος

                                                  Βίκτωρ Δούσμανης, Ιωάννης Μεταξάς.

                               Ο Αρχιστράτηγος του Τουρκικού στρατού, Χασάν Ταξίν Πασάς