Αξίζουν συγχαρητήρια στον Σύλλογο Γυναικών Πολυγύρου για την εκδήλωση "Ναοί και Εξωκλήσια του Πολυγύρου", που οργάνωσε και πραγματοποίησε την Πέμπτη 26 Αυγούστου 2021 στο προαύλιο του Αρχαιολογικού Μουσείου Πολυγύρου, με την προβολή και του σχετικού ντοκιμαντέρ.
Όμως, ας μου επιτραπούν παρακαλώ, και αυτό προς αποκατάσταση της ιστορικής πραγματικότητας, ορισμένες παρατηρήσεις και διορθώσεις για κάποιες ουσιαστικού περιεχομένου παραλήψεις και ανακρίβειες που αναφέρονται κατά την αφήγηση στο ντοκιμαντέρ και ίσως... να οφείλονται σε εσφαλμένη πληροφόρηση ή και σε δικαιολογημένη άγνοια, για τις οποίες ασφαλώς και δεν ευθύνεται το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου.
Λοιπόν σε ό,τι αφορά:
Α) Στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου.
1) Αναφέρεται ότι ο Ναός του Αγίου Νικολάου μετά το ολοκαύτωμα του Πολυγύρου το 1821 και την καταστροφή του ανοικοδομήθηκε το 1836 στα σπαράγματα του Ναού του τότε πολιούχου Αγίου Χαραλάμπους από τον Μητροπολίτη Κασσανδρείας Ιάκωβο Νικολάου, ο οποίος αποφάσισε να γίνει πολιούχος της πόλης ο θαυματουργός ΄Αγιος Νικόλαος λόγω απαλλαγής της πόλης από την νόσο και όχι ο μέχρι τότε πολιούχος ΄Αγιος Χαράλαμπος.
΄Ομως, όπως προκύπτει από έγγραφες πηγές α) από το "αφιερωτήριο σημείωμα" του 1736 σε χειρόγραφο της Μονής Ζωγράφου του Αγίου Όρους ο Ναός του Αγίου Νικολάου ήταν αφιερωμένος στον ΄Αγιο Νικόλαο και προ της πυρπολήσεώς το 1821 (βλ. περιοδικό Πολύγυρος τ.76/2014 σ.4 και Ιωακείμ Παπαγγελος "Μικρά Πολυγυρινά" σ. 44). β) Από έγγραφο των Αρχείων της Μονής Βατοπεδίου του Αγίου ΄Ορους έτους 1812 προκύπτει ότι δύο αδέλφια ο μοναχός Αβράμιος και ο αδελφός του Κώστας δώρισαν το σπίτι τους στον Πολύγυρο κατά το 1/2 στον καθένα στη Μονή Βατοπεδίου και στον Ναό του Αγίου Νικολάου Πολυγύρου (βλ. Ιωακείμ Παπα\άγγελος "Μικρά Πολυγυρινά σ.44). 2) Ο Ναός του Αγίου Νικολάου δεν είχε την μορφή που έχει σήμερα. Αρχικά ήταν ρυθμού "τρίκλιτης βασιλικής" με δίριχτη κεραμοσκεπή. Πυρπολήθηκε το 1821,ανακατασκευάσθηκε το 1836, επισκευάσθηκε το 1916 και μετασκευάσθηκε ολοκληρωτικά το 1963, όταν και άλλαξε εντελώς η μορφή του τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά μάλιστα με μερικές ακόμη εσωτερικές κυρίως τροποποιήσεις τα τελευταία χρόνια. Το δε κοδωνοστάσιο αρχικά πιο χαμηλό και κεραμοσκεπές ψήλωσε το έτος 1963, για να τοποθετηθεί το ρολόι (δωρεά Δημητρίου και Ολυμπίας Μαρέτη) κατασκευάστηκε δε και ο τρούλος.
Β) Στο Εξωκλήσι του Αγίου Βλασίου.
Η εκτέλεση των τεσσάρων παλληκαριών από την Αρναία είναι γεγονός πραγματικό και όχι δοξασία. Συνέβη το 1916 κατά την περίοδο του τότε εθνικού διχασμού.
Γ) Στο Εξωκλήσι της Παναγίας.
Ο σημερινός Ιερός Ναός της Παναγίας με την σημερινή του μορφή, στον οποίο αναφέρεται ο αφηγητής, καμία σχέση δεν έχει με τον απλό, λιτό και απέριττο αρχικό ναό, που άλλαξε τις τελευταίες δεκαετίες ριζικά με τις διάφορες επεμβάσεις, προσθήκες και την κατασκευή του ογκώδους καμπαναριού.
Δ) Στο Εξωκλήσι του Προφήτη Ηλία.
Στη μορφή που έχει σήμερα περιήλθε ύστερα από γενική επισκευή στο εσωτερικό και εξωτερικό του πριν από 25 χρόνια λόγω της εγκατάληψής του, εργασίες που επαναλήφθηκαν το 2012 για την αποκατάσταση των σοβαρών ζημιών που προήλθαν από τον εμπρησμό του.¨Ολες οι εργασίες έγιναν με την φροντίδα και την προσωπική εργασία αφιλοκερδώς από τον Βλάση Καστρέτσιο που επί 30 και πλέον χρόνια προσφέρει τις υπηρεσίες του.
Ε) Στο Εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου.
Το 1854 όταν οι Τούρκοι μπήκαν στον Πολύγυρο δεν άρχισαν αμέσως τις λεηλασίες και τις καταστροφές της πόλης αλλά κατέσφαξαν τους 27 προκρίτους που βγήκαν με τους κατοίκους να τους υποδεχτούν στη θέση "Λειβάδι". Επακολούθησαν οι λεηλασίες, οι καταστροφές κλπ. Τα σχετικά με τον καβαλάρη είναι βέβαια δοξασίες και όχι γεγονός, αναφέρονται όχι με τόσες και τέτοιες λεπτομέρειες από τον Π. Στάμου Θεολόγο καθηγητή, επί χρόνια γραμματέα και συνεργάτη του Μητροπολίτη Ειρηναίου, που ασχολήθηκε ειδικά με τα ιστορικά θέματα του Πολυγύρου και της Χαλκιδικής. Βέβαια δεν αναφέρει πουθενά ότι διέταξε ο Τούρκος αξιωματικός να κτιστεί η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, που αν υπήρχε έστω και κάποια τέτοια δοξασία περί αυτού ο εν λόγω συγγραφέας είχε κάθε λόγο να το αναφέρει.
(βλ Ι.Μαμαλάκης Χρονικά της Χαλκιδικής τ. 5 και Π. Στάμου "Σύνοψις των υπέρ της Ελευθερίας Ηρωικών της Χαλκιδικής Αγώνων).
Νικόλαος Θ. Τάσιος
.jpg2.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου